ڈاکٹر نجیب حیدر

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

وقت دی لحظیں پہریں دی ونڈ توں پہلے آندیاں ویندیاں رتاں ویلھے وقت دے حساب دا وسیلہ ہن ۔ آندی رت نویں رنگ تیں نویں خوف گھن تیں آندی ہئی، ویندی رت اوکھ سوکھ دیاں رلیاں ملیاں یاداں دان کر ویندی ہئی ۔ آندیں ویندیں رتیں دی سدھ وٹ ہک ڈوجھے کوں ڈیندے ہن تیں کہیں رت دے اوکھے یا سوکھے ہووݨ دا ہکو فیصلہ کڈاہیں نہ تھی سگیا ہا ۔ ون (وݨ) دی اپنی گال ہوندی ہئی، کچھ رتاں محض کر اڑ گھن تیں آندیاں ہن ول سبھے ون اوکھے تھیندے ہن ۔ ایجھیں رتیں دی ہس وچ جیون دا چھیکڑی وسیلہ ہک بزرگ پیر ہوندی ہئی ۔

تیں سبھے ون اوں بزرگ پیر دو تر تر ڈیدے ہن تیں اوندیاں منتاں زاریاں کریندے ہن ۔ بزرگ پیر ہر ون دے ہجم توں پہلے ونکو ونک دیاں بے انت رتاں ہنڈایاں ہن ۔ اوندے انگ انگ توں گزرئیے وہائیں رتیں دا رس سمدا ہئی تیں آندیں ویندیں رتیں دے اوکھ سوکھ دے سنہیڑے بزرگ پیر دے مکھ توں نشابر تھیندے ہن ۔ ایں سانگے رتاں اوں توں اکھ نواتیں لنگھدیاں ہن ۔ اوندے اکھیں دے سامنے کچھ رتاں چپ رہا ویندیاں ہن تیں او بے چنت تھی تیں چپ دی فصل کوں نسردا ڈیدی ہئی ۔

چپ دی فصل دے نسرن دے موسم وچ ہک اݨ بجھی تانگھ دی کرلاہٹ اݨ ڈٹھے اسمانیں تیں وسدیں دو سنہیڑے بھیجیندی ہئی ۔ سنہیڑے تیں انہاں دے ولدے چپ دے رازیں وانگوں راز ہن ۔ انہاں رازیں دے قصے کڈاہیں کڈاہیں بزرگ پیر اپنی کچاری وچ بیٹھیں پیریں کوں سݨیندی ہئی جنہاں دے چہریں تیں محض حیرت نشابر ہوندی ہئی ۔ انہاں دی حیرت ڈیکھ تیں ہک چھوٹا ککر وی ہولیں ہولیں بزرگ پیر دی کچاری دے نیڑے تھی تیں ہاں دے کنیں نال اوندیاں گالہیں سݨدا ہا ۔ اوندی سک ڈیکھ تیں بزرگ پیر اونکوں کچاری وچ ہووݨ دی سوبھ ڈتی ۔

بزرگ پیر دے قصے سݨ تیں چھوٹے ککر کوں پک تھی گیا کہ زمانیں بزرگ پیر دے پتریں دی اول وچ سہکدے رہندن تیں اپنے سبھے دُکھ سکھ اونکوں ڈسا ویندن ۔ سبھے ون بزرگ پیر دی کچاری وچ بہݨ یا اوندے نیڑے تھیوݨ کیتے ہاں مریندے ہن ۔ ایں سانگے او چھوٹے ککر دی ریس کریندے ہن تیں اوندی کنڈ پچھو ودھ گھٹ آہدے ہن ۔ انہاں دا سارا زور چھوٹے ککر دا او وصف گولݨ تیں لگدا ہئی جئیں موجب او بزرگ پیر دی کچاری وچ ہووݨ جوگا تھیا ۔

لئی، لائٹیں، کھار، سنوار تیں سبھے چھوٹے وڈے ون چھوٹے ککر دیاں گالہیں کریندے ہن ۔ بزرگ پیر او رتاں چپ وچ گزار ڈیندی ہئی ۔ اوندی کچاری وچ ہووݨ آلیاں پیریں کوئی گال سݨݨ کیتے سکدیاں ہن تیں تر تر بزرگ پیر دو ڈیدیاں ہن، ول سبھے ون چھوٹے ککر دو ڈیدے ہن ۔ انہاں رتاں وچ چھوٹے ککر کوں اپنے ہووݨ دے مل پوندے ہن ۔ اوندا آکھݨ ہئی کہ انہاں رتاں وچ اݨ ڈٹھے اسمانیں توں بزرگ پیر دو سنہیڑے آندن تیں اݨ بجھیں گالہیں دے راز کھلدن ۔

چھوٹے ککر دے آکھیے تیں سبھے ون من گئے جو تانگھ دے اݨ ڈٹھے اسمانیں تیں وسدیں دو بھیجے سنہیڑے بزرگ پیر توں تھی تیں ویندن تیں انہاں دے ولدے وی اوندو آندن ۔ ہولیں ہولیں بزرگ پیر سک سدریں دے سنہیریں نال ستریندی گئی ۔ ٹالھی تیں کریہنہ بزرگ پیر تیں چھوٹے ککر دی ٹوہ وچ رہندے ہن تیں آنیو بہانیو چھوٹے ککر دے ویری ہن تیں اوں توں ونکو ونک دے اوکھے سوکھے سوال پچھدے ہن ۔ او کچھ دا جواب ڈیندا ہئی تیں کچھ گالہیں دا کوئی ولدا ناں ڈیندا ہا ۔

ٹالھی تیں کریہنہ اپنے گٹھ جوڑ موجب ڈوجھے وݨاں توں انجھ تیں پروبھرے تھیندے گئے ۔ او ول وی بزرگ پیر دے گالہیں دی کنسئو گھندے رہندے ہن ۔ چھوٹا ککر اپنی گھٹ عمرا موجب ڈھیر رتاں ناں ڈٹھیاں ہن، ایس پاروں اونکوں آندیں رتیں دا چنتا ودھیک ہوندا ہئی ۔ او اپنے تئیں آندی رت دی کوئی شاند ملݨ دی گول وچ ہوندا ہئی تیں بزرگ پیر دے منت ترلے کریندا رہندا ہا ۔ رتاں آندیاں ویندیاں ریہاں، ہک کر اڑی رت وچ اوں بزرگ پیر توں اپنی کچاری دی ڈو چار خاص راز دار بیریں کوں ڈسیندا سݨیا کہ آندی رت وچ اݨ ڈٹھے اسمانیں توں ہک نواں زور آور ون لہسی ۔ اوں ون کوں کہیں رت نئیں پٹھا تیں ناں کوئی اوندے بارے کچھ جاندے ۔

کچاری دی راز داریں کچھ سوال کیتے مگر بزرگ پیر کہیں دا ولدا ناں ڈتا ۔ ول ہک ون توں ڈوجھے ون تئیں ایہا گال ٹر پئی، چنتے ہن تیں امیداں جاگ پیاں ۔ بھانویں کہیں کوں نویں ون دی کوئی سدھ ناں ہئی ول وی او اپنے تئیں اوندے اپنے جھیاں ہووݨ دی تانگھ دے خاب ڈیدے رہے تیں اونکوں رجھاوݨ سانگے ہار سنگار وچ رجھ گئے ۔ پیریں نویں پوپے پاتے، سنوار نواں ہار پا گھدا، اک ڈو رنگے کانٹے پاتے، کریہنہ پھلیں آلا چولا پاتا، سرینہ چودھار خشبو چھنگی ۔ چنڈ کوں اپنی قامت تیں ناز ہئی تیں اوں اپنی قامت کوں دھوتا دھنوالیا ۔ ونکو ونک دے ون بانو بان دے سنگار کیتی نویں ون دی بھال کریندے رہے ۔

ٹالھی سب توں انجھ ہک پاسے چپ چپاتی کھڑی رہی ۔ او اپنے آپ کوں اݨ ڈٹھے اسمان توں لتھا سمجھیندی ہئی تیں ایں پھوت پاروں کہیں ون کوں اپنے نال الاوݨ جوگا ناں سمجھیندی ہئی ۔ او محض اپنے آپ نال الیندی ہئی ۔ کچھ ون اوندے گالہیں دی کنسئو گھندے ہن پر انہاں کوں کڈاہیں اوندی کہیں گال دی سدھ ناں پئی ۔ ایں سانگے ٹالھی کوں پک ہئی کہ نواں ون اوں جھیاں ہوسی تیں اوندے نال رل مل تیں رہسی ۔

نویں ون دی بھال ودھیک تھیندی گئی ۔ انت پچادھی روہ توں اندھارا لہوݨ پئے گیا، وٹ ہک ڈوجھے توں اوڈھر تھی گئے تیں انہاں دا گال مہاڑ دا وسیلہ وی اوجھوں پائی تھی گیا ۔ چھوٹا ککر کچھ سمجھݨ کیتے اندھارے وچ ٹارے مریندا ریہا ۔ ول اچن چیتی پاݨی وسݨ پئے گیا، ایں حال وچ گزری مد دا کہیں کنوں حساب ناں ہا ۔ انت پاݨی وسݨ رکیا تیں کچھ سوجھلا تھیا تاں ون ہک ڈوجھے کوں سنجاݨ ناں سگے ۔ بزرگ پیر دی جاتے ہک اݨ سونہی وکھری مخلوق بیٹھی ہئی

عشق اساڈا دین ۔ ارشاد تونسوی

سنڌي-سرائيڪي سَڱ دا سوال؟ ۔۔۔ارشاد لغاري